Paarssteelschijnridderzwam (Lepista saeva)
BovenaanzichtZijaanzichtSteel detailOnderkant
Het mycelium van de paarssteelschijnridderzwam leeft van de afbraak van dood plantaardig materiaal (5). De paddenstoel schijnt een voorkeur te hebben voor kalkrijk grasland (6) en stikstofminnend te zijn, daarom verschijnt hij onder andere op vloedmerken in kwelders (3,9,10), maar hij kan ook in broekbossen voorkomen (2). Wij vonden hem op een omgewoeld, vochtig, door bomen beschaduwd stukje grond in een park, dat wordt begraasd door Schotse hooglanders, te midden van koeienvlaaien. De vruchtlichamen verschijnen meestal niet alleen, maar in groepjes of in heksenkringen (5,7). In de Provinciale Zeeuwse Courant werd de paarssteelschijnridderzwam eens omschreven als "een grote plaatjeszwam met een vettige, bruine hoed en een korte, buikige, dieppaarse steel" (4). De hoed van de vruchtlichamen kan inderdaad een doorsnee van wel 15 centimeter hebben (1) en hij is grijsbruin tot beige van kleur (6). Volgens de PZC is het een paddenstoel van de vroege winter, maar wij vonden hem al op 8 oktober.  En onze paddenstoelen hadden geen dieppaarse, maar eerder een grijswitte of bleekbruine steel met vleugjes paars (1).  Dat kan veroorzaakt zijn door het feit dat wij oude, volgroeide vruchtlichamen hebben bekeken (5). Het oppervlak van de steel is ruw vezelig. De plaatjes aan de onderzijde van de hoed staan dicht opeen en zijn creme of lichtbruin van kleur, soms ook een klein beetje roze of lila (5,8).

Naam

Clitocybe saeva, Agaricus personatus, Agaricus anserinus, Tricholoma personatum, Tricholoma saevum, Rhodopaxillus saevus, Melanoleuca rudericola, Tricholoma rudericola, en Rhodopaxillus personatus zijn synoniemen van Lepista saeva (1,6). De genusnaam Lepista is afkomstig uit het Latijn en betekent een "wijnkelk" of een "bokaal". Oude exemplaren kunnen aan de bovenzijde hol worden en op een bokaal gaan lijken.  De soortnaam saeva betekent "wilde" (5,6).

Eetbaarheid/nut

Paarssteelschijnridderzwammen schijnen eetbaar te zijn (4,5), maar vanwege allergische reacties wordt de paddenstoel niet door iedereen goed verdragen (5). Hij moet nooit rauw maar alleen in gekookte of gebakken toestand worden gegeten (5).

Waar gevonden

Wij hebben paarssteelschijnridderzwammen gevonden in de noordwestpunt van het Smitpark, waar een  wandelpad dat in noord-zuidrichting loopt uitkomt op een pad dat loopt van de sporthal naar de Poon.

Literatuur

1. Bigelow HE, Smith AH (1969)  The Status of Lepista-A New Section of Clitocybe. Brittonia 21:144-177.
2. Bujakiewicz A (2010) On some agarics occurring in carr forests. Acta Mycol 45:73-89.
3. Ecomare (2015) Op zoek naar wadpaddenstoelen. Webdocument op www.naturetoday.com.
4. Jacobusse C  (2008) Winterse paddenstoelen. Provinciale Zeeuwse Courant, Zaterdag 19 januari, 21.
5. Lepista personata. Webdocument op en.wikipedia.org.
6. Lepista saeva (Fr.) P. D. Orton - Field Blewit. Webdocument op www.first-nature.com.
7. Lilastieliger Rötelritterling, Maskierter Ritterling, Maskierter Rötelritterling, Fleischbräunlicher Rötelritterling. Webdocument op www.123pilze.de.
8. Paarssteelschijnridderzwam. Webdocument op nl.wikipedia.org.
9. Paddenstoelen op kwelders. Webdocument op www.waddenzeeschool.nl.
10. Tanchaud P (2016) Lepista saeva (Fr.) P. D. Orton. Webdocument op www.mycocharentes.fr.

Terug naar de soortenlijst