Reuzenchampignon (Agaricus augustus)

Reuzenchampignon zeer jongReuzenchampiginon jong exemplaarReuzenchampignon oud en jong

De reuzenchampignon is een paddenstoel die zijn naam eer aan doet. De hoed van volgroeide exemplaren kan een diameter van 25 centimeter bereiken. De basiskleur van de hoed is beige, maar het hoedoppervlak is bedekt met roodbruine vezels die in het centrum dichter bijeen staan dan aan de rand. De plaatjes aan de onderzijde zijn aanvankelijk bleekroze om via bruinroze uiteindelijk te verkleuren tot donker chocoladebruin. De steel van de paddenstoel is 2 tot 4 centimeter dik en voorzien van een hangende witte ring. Beneden die ring is hij bedekt met witte of roodbruine schubben. Bij kneuzing verkleurt het steeloppervlak geel (2). De reuzenchampignon is een weinig algemene soort die leeft van de afbraak van dood plantaardig materiaal. Hij groeit op open plekken in bossen, aan bosranden en onder bomen in parken en tuinen (1). De paddenstoel schijnt menselijke activiteit goed te verdragen, want hij verschijnt dikwijls op plaatsen waar de bodem is omgewoeld of verstoord (4).

Naam

De genusnaam Agaricus is een oude aanduiding voor een paddenstoel. Psalliota augusta is een synoniem van Agaricus augustus. De soortnaam augustus betekent "majesteitelijk" of "statig" (4,8). Dat de zwam vanwege de maand van zijn verschijnen augustus zou zijn genoemd, zoals door sommigen wordt beweerd, is niet erg waarschijnlijk. De Engelse naam voor de paddenstoel (“the Prince”) is een goede omschrijving van de Latijnse soortnaam augustus.

Eetbaarheid/nut

De reuzenchampignon is uitstekend eetbaar. Champignons langs wegen of op vervuilde grond kan men echter beter laten staan, want het mycelium kan zware metalen zoals cadmium tot zeer hoge concentraties (> 50 mg/kg drooggewicht) in zijn vruchtlichamen ophopen (3,5,7). Ook het element selenium is in relatief hoge concentraties in de zwam aangetroffen (6). Jonge, verse exemplaren van de paddenstoel ruiken naar bittere amandelen. Die geur wordt veroorzaakt door vluchtige chemische stoffen, zoals benzaldehyde, benzylalcohol en 4-hydroxybenzaldehyde (10). Oude reuzenchampignons zijn dikwijls aangetast door insektenlarven (8).

Waar gevonden

Wij hebben reuzenchampignons gevonden in de westberm van de Gast (op meerdere plaatsen) en in de oostberm van de Rijksstraatweg. Steeds tussen gras en inderdaad dikwijls op plaatsen waar de berm was omgewoeld. Hoewel de paddenstoel volgens de literatuur een voorkeur heeft voor naaldbomen (1,2,9) vonden wij hem steeds bij zomereiken.

Literatuur 

1. Agaricus augustus Fr. - The Prince. Webdocument op www.first-nature.com.
2. Graebner H u.Ä. Riesen-Champignon. Webdocument op de.wikipedia.org.
3. Neukom HP (2005) Métaux toxiques dans les champignons comestibles. Danger pour la santé des consommateurs? Bulletin Suisse de Mycologie 15: 170–172.
4. Rockefeller A a.o, Agaricus augustus.
Webdocument op en.wikipedia.org.
5. Seeger R. (1978) Cadmium in Pilzen.
Z.Lebensm.Unters.-Forsch. 166:23-34.
6. Stijve T (1977) Selenium content of mushrooms. Z.Lebensm.Unters.-Forsch. 164:201-203.
7. Stijve T, Besson R (1976) Mercury, cadmium, lead and selenium content of mushroom species belonging to the genus Agaricus. Chemosphere 2:151-158.
8. Volk T (2002) Agaricus augustus, the Prince.  Webdocument op botit.botany.wisc.edu/ toms_fungi.
9. Wood M (2010) Agaricus augustus. Webdocument op www.mykoweb.com.
10. Wood WF, Watson RL, Largent DL (1990) The odor of Agaricus augustus. Mycologia 82:276-278.

Terug naar de soortenlijst