Rode boleet (Boletus rubellus)

Rode boleet BoltslaanRode boleet zijaanzichtRode boleet zijaanzicht

De rode boleet is een vrij kleine, maar door zijn kleur opvallende paddenstoel die in nauwe samenwerking (ectomycorrhiza) leeft met verschillende boomsoorten, vooral beuken en eiken, maar ook linden (1), berken (3), haagbeuken (3) en populieren (4). De soort komt in West Europa algemeen voor in parken, lanen en vochtige bossen in het laagland (6). In zulke gebieden verschijnt hij op grazige of bemoste open plekken, maar niet in dicht gesloten bos (3). De bovenzijde van de hoed is aanvankelijk scharlakenrood, later meer bruinrood van kleur, fluwelig en droog. De poriën aan de onderzijde zijn citroengeel en worden bij veroudering groenachtig. Bij beschadiging of druk kleuren ze langzaam blauw (9). De steel is van boven geel en van onderen rood (3). In het vlees van de steelbasis zijn rode vlekjes aanwezig (5).

Naam

Xerocomus rubellus (3) en Xerocomellus rubellus (5) zijn synoniemen van Boletus rubellus. De soortsnaam rubellus betekent "roodachtig". Boletus is een oude naam voor een zwam. Hoewel we deze pagina het opschrift "rode boleet" hebben gegeven, gaat het feitelijk niet om één soort, maar om een complex van meerdere soorten die alleen op grond van microscopische kenmerken kunnen worden onderscheiden (10).

Eetbaarheid/nut

De rode boleet is niet giftig, maar smakeloos of zeepachtig van smaak en daardoor ongenietbaar (2,8). Het is moeilijk om gave exemplaren te vinden, daar de paddenstoel bijzonder in trek is bij naaktslakken en allerlei insektenlarven. De vruchtlichamen fungeren ook als voedselbron voor springstaarten (7).

Waar gevonden

Rode boleten hebben we aangetroffen in de bermen van Gast, Boltslaan en Wilhelminalaan; ook bij wandelpaden in de nabijheid van Waterlelie en Fonteinkruid (straten in Zuidhorn).

Literatuur

1. Alzetta C, Scattolin L, Scopel C, Accordi SM (2012) The ectomycorrhizal community in urban linden trees and its relationship with soil properties. Trees 26:751-767.
2. Chernilevsky G a.o. Boletus rubellus. Webdocument op en.wikipedia.org.
3. Kasparek F. Blutroter Filzröhrling - Xerocomus rubellus (Krombholz 1836) Quelet 1895. Webdocument op www.natur-in-nrw.de.
4. Krpata D, Peintner U, Langer I, Fitz WJ, Schweiger P (2008) Ectomycorrhizal communities associated with Populus tremula growing on a heavy metal contaminated site. Mycol Res 112:1069-1079.
5. Kuo M (2014) Xerocomellus rubellus. Webdocument op www.mushroomexpert.com.
6. Luschka N (1997) Macrofungi in Central German floodplain forests. Global Ecology and Biogeography Letters 6:231-235.
7. Mateos E, López R, Barranco T, Hoyo P, Llimona X (1996) Colémbolos (Hexapoda, Collembola) asociados con carpóforos de Basidiomicetes recolectados en el SW de Cataluña. Revista Catalana Micol 19:99-107.
8. Milburn J a.o. Boletus rubellus. Webdocument op en.wikipedia.org.
9. Ruby Bolete mushroom. Webdocument op www.first-nature.com.
10. Sutara J (2008) Xerocomus s.l. in the light of the present state of knowledge. Czech Mycol 60:29-62.

Terug naar de soortenlijst