Vaalblauwe kaaszwam (Oligoporus subcaesius)

Vaalgrauwe kaaszwam (bovenaanzicht)Vaalgrauwe kaaszwam (zijaanzicht)Vaalgrauwe kaaszwam (onderzijde)

Kaaszwammen behoren tot dezelfde familie als elfenbankjes, tonderzwammen, zadelzwam en dennenvoetzwam. Het vruchtlichaam van kaaszwammen is echter bijzonder sappig en zacht van structuur. Vandaar dat kaaszwammen in Duitsland "Saftporlinge" worden genoemd (9). De hoed van de vaalgrauwe kaaszwam heeft een harig oppervlak en witte, bruinachtige en grijsblauwe tinten (6). In tegenstelling tot andere kaaszwammen is Oligoporus subcaesius een paddenstoel die normaliter niet op dood naaldhout, maar op loofhout groeit (6). Volgens Duitse en Montenegrijnse publikaties kan het daarbij gaan om beuk, eik, iep, esdoorn, es, haagbeuk, hazelaar, populier, vlier, en els (3,4,10), en moeten de stammen een diameter hebben van minstens enige centimeters (3). In het Middellandse zeegebied groeit de paddenstoel ook op hout van exotische eikensoorten zoals de hulsteik (1) en op hout van de aardbeiboom Arbutus unedo (2). Volgens het Overzicht van Paddenstoelen in Nederland kan de zwam bovendien op wilgenhout worden aangetroffen. De paddenstoel veroorzaakt bruinrot door vooral de cellulose uit het hout af te breken, en de lignine relatief intact te laten (7). Hij schijnt vooral veel voor te komen in halfnatuurlijke, ecologisch beheerde, bossen en parkbossen. In intensief beheerde productiebossen en in echte natuurreservaten werd de soort minder vaak waargenomen (5).

Naam

De genusnaam Oligoporus betekent "met weinig poriën". In paddenstoelnamen kan het ook betekenen: "met kleine poriën". De soortnaam subcaesius betekent "blauwgrijs lijkend". Volgens een Pools artikel moeten de kleine vruchtlichamen die in Noord Europa worden aangetroffen en de grotere vruchtlichamen uit het Middellandse Zeegebied tot verschillende soorten worden gerekend: de mediterrane zouden de naam Oligoporus subcaesius mogen houden, maar de Noord Europese zouden Oligoporus alni moeten gaan heten (8).

Eetbaarheid/nut

De vaalgrauwe kaaszwam is niet eetbaar.

Waar gevonden

Wij hebben deze zwam aangetroffen op een dode, omgevallen loofboom in de houtsingel ten noorden van het wandelpad dat loopt van de Sportlaan naar de Poon.

Literatuur

1. Bernicchia A, Benni A, Venturella A, Gargano ML, Saitta A, Gorjón SP (2008) Aphyllophoraceous wood-inhabiting fungi on Quercus spp. in Italy. Mycotaxon 104:425-428.
2. Gorjón SP, Bernicchia A, Gibertoni BT (2006) Aphyllophoraceous wood-inhabiting fungi on Arbutus unedo in Italy. Mycotaxon 98:159-162.
3. Helfer W, Schmid H  (1999)  Das Vorkommen holzbewohnender Pilze in Abhängigkeit vom Substratdurchmesser. Z Mykol 65:173-186.
4. Lazarevic J, Peric B, Peric O (2009) Decay fungi of Mediterranean and submediterranean part of Montenegro. In: Proceedings of the International Scientific Conference “Forestry in Achieving Millennium Goals”, Novi Sad, p.339-348.
5. Müller J, Engel H, Blaschke M (2007) Assemblages of wood-inhabiting fungi related to silvicultural management intensity in beech forests in southern Germany. Eur J Forest Res 126:513-527.
6. Noens L. Oligoporus subcaesius. Webdocument op people.zeelandnet.nl/lnoens.
7. Oligoporus. Webdocument op de.wikipedia.org.
8. Piatek M (2003) Notes on Polish Polypores 1. Oligoporus alni, comb.nov. Polish Botanical Journal 48:17-20.
9. Saftporling. Webdocument op de.wikipedia.org.
10. Unterseher M, Otto P, Morawetz W (2005) Species richness and substrate specificity of lignicolous fungi in the canopy of a temperate, mixed deciduous forest. Mycol Progr  4:117-132.

Terug naar de soortenlijst