Waaierbuisjeszwam (Polyporus varius)
Waaierbuisjeszwam bovenaanzichtWaaierbuisjeszwam onderzijdeWaaierbuisjeszwam zijaanzicht
De waaierbuisjeszwam is een paddenstoel die als saprotroof groeit op dood hout - vooral van beuken (5), wilgen (8) en populieren (7), in zeldzame gevallen ook van naaldbomen (1,3). Het kan daarbij gaan om stobben, stammen of takken met of zonder schors. De zwam veroorzaakt witrot, door vooral de lignine uit het hout af te breken. De vruchtlichamen bestaan (normaliter) uit een 3 tot 10 cm brede hoed en een steel. De hoed is in het midden vaak ingedeukt en krijgt dan de aanblik van een trechter. Het hoedoppervlak is mat, kaal, en grijsgeel tot roodachtig okergeel van kleur. De poriŽn aan de onderzijde zijn aanvankelijk wit, maar verkleuren later via gebroken wit naar grijsbruin of geelbruin. De poriŽn zijn klein en tot ver op de steel te vinden. Die steel kan centraal maar ook zijdelings geplaatst zijn. Vooral bij een zijdelingse plaatsing neemt de paddenstoel de vorm aan van een waaier. In zeldzame gevallen kan de steel ook geheel ontbreken. Het steeloppervlak heeft dezelfde tinten als de poriŽnlaag maar is meestal wat donkerder. Bij de basis is de steel zwart. De grootte van dit zwarte gedeelte kan variŽren. Behalve de gebruikelijke basidiosporen in de vruchtlichamen kan het mycelium van de paddenstoel ook conidiŽn (ongeslachtelijke sporen) vormen, hoe dit precies gebeurt is onderzocht en in een Engels artikel beschreven (4). Competitie tussen het mycelium van de waaierbuisjeszwam en mycelia van paddenstoel-aantastende schimmels is uitgebreid onderzocht in kweek-experimenten (2).
Naam
Polyporus leptocephalus is een synoniem van Polyporus varius (5). Polyporus betekent "met vele poriŽn", de soortnaam varius "veranderlijk".
Eetbaarheid/nut
Waaierbuisjeszwammen zijn buitengewoon taai van structuur en voor de mens niet eetbaar (6). De paddenstoel fungeert als voedselbron voor bepaalde kevers, maar het aantal soorten (en exemplaren) is aanzienlijk geringer dan bij de zadelzwam (9,10).
Waar gevonden
We hebben waaierbuisjeszwammen aangetroffen op dode stobben in een houtsingel rond een sportveld, ten zuiden van een wandelpad dat vanaf de Heemskerkstraat in westelijke richting loopt.
Literatuur

1. Allison SD, LeBauer DS, Ofrecio MR, Reyes R, Anh-Minh T, Tran TM (2009) Low levels of nitrogen addition stimulate decomposition by boreal forest fungi. Soil Biology & Biochemistry 41:293–302.
2. Badalyani SM, Innocenti G, Garibyan NG (2004) Interactions between xylotrophic mushrooms and mycoparasitic fungi in dual-culture experiments. Phytopathol Mediterr 43:44–48.
3. Emberger G. Polyporus varius. Webdocument op www.messiah.edu/oakes/fungi_on_wood.
4. Ingold CT (1991) Conidia of Polyporus varius. Mycol Res 95:246-248.
5. KrŁger M u.ń. LŲwengelber Stielporling. Webdocument op de.wikipedia.org.
6. Kuo M (2004) Polyporus varius. Webdocument op www.mushroomexpert.com.
7. Markkanen A, Halme P (2012) Polypore communities in broadleaved boreal forests. Silva Fennica 46:317-331.
8. Roberts P (2004) Where to look for interesting fungi: Willows and sallows. Field Mycology 5:60-63.
9. Schigel DS (2011) Polypore-beetle associations in Finland. Ann Zool Fennici 48:319-348.
10. Schigel DS, Niemelš T, Kinnunen J (2006) Polypores of western Finnish Lapland and seasonal dynamics of polypore beetles. Karstenia 46:37-64.
Terug naar de soortenlijst