

De
oesterzwam is een algemene paddenstoel die zowel op
dood hout als op levende bomen kan verschijnen - meestal op de
stammen van
loofbomen, zoals populier, beuk, wilg en berk maar soms ook op
naaldhout, met name op stammen van sparren. De schimmel gebruikt dood
hout of afgestorven weefsel in een levende gastheer
om te kunnen groeien. Het mycelium voedt zich niet alleen met hout, maar ook met nematoden (microscopisch kleine
wormpjes) die voor de oesterzwam als stikstofbron fungeren (10,11). De wormpjes worden
gedood door gifstoffen die de schimmel afscheidt en vervolgens door
hyfen van het mycelium verteerd (10). De paddenstoel heeft in jonge toestand
een spatelvormige hoed, die zich later uitspreidt tot de typische schelpvorm.
De hoedrand blijft lange tijd omgekruld. Het oppervlak is egaal leigrijs of
bruingrijs van kleur en wordt bij het ouder worden lichter. De plaatjes aan de
onderzijde zijn ivoorkleurig en lopen sterk af langs de steel. De
vruchtlichamen groeien meestal dicht
bijeen in grote bundels.
Naam
De genusnaam Pleurotus is afgeleid
van het Griekse woord pleuron en
betekent "zijdelings oor" of "oor aan de zijkant". De steel van de paddenstoel is zijdelings aan de hoed gehecht. De
soortsnaam ostreatus betekent
"oesterachtig" (12,13). De oorsprong van de naam "oesterzwam" is onzeker.
Waarschijnlijk heeft deze betrekking op de bovenzijde van de hoed die qua vorm
en kleur op een oester lijkt. Sommige auteurs beweren dat de smaak van de paddestoel
aan oesters doet denken, maar die verklaring van de naam "oesterzwam" is erg onwaarschijnlijk.
Eetbaarheid/nut
Oesterzwammen
worden op stro, zaagsel en koffiedik gekweekt voor
menselijke consumptie. Men maakt daarbij gebruik van varianten van de
paddenstoel uit het oosten van de Verenigde Staten die in tegenstelling
tot de
Europese variant gedurende een groot deel van het jaar
vruchtlichamen vormen (7). Momenteel zijn oesterzwammen bij
vrijwel iedere supermarkt verkrijgbaar. Het nuttigen van de
vruchtlichamen zou een cholesterolverlagende werking kunnen hebben aangezien oesterzwammen lovastatine (en andere statines)
bevatten (in grote hoeveelheden, tot wel 2.8% van het drooggewicht (1)).
Lovastatine remt de aanmaak van cholesterol in de lever en verlaagt het
cholesterol- en low density lipoproteïne-gehalte van het bloed
(1,3-6,8-9). Het aroma van verse
vruchtlichamen wordt veroorzaakt door vluchtige aldehyden (2).
Waar gevonden
Wij hebben oesterzwammen
aangetroffen op dode, omgevallen boomstammen (langs de Hanckemalaan en
Sportlaan), op dode stobben (in houtsingels tussen de sportvelden) en op een
levende populier (in natuurpark de Oeverlanden, langs de Fanerweg). Doorgaans
laat in het jaar, in oktober of november.