Rode boleet (Boletus rubellus)

Rode boleet BoltslaanRode boleet zijaanzichtRode boleet zijaanzicht

De rode boleet is een vrij kleine, maar door zijn kleur opvallende paddenstoel die in nauwe samenwerking (ectomycorrhiza) leeft met verschillende loofbomen, vooral beuken en eiken, maar ook linden (1), berken (3), haagbeuken (3) en populieren (4). In West Europa is het een algemene soort in parken, lanen en vochtige bossen in het laagland (6). In bosgebieden verschijnt hij op grazige of bemoste open plekken, maar hij ontbreekt in dicht gesloten bos (3). De bovenzijde van de hoed is aanvankelijk scharlakenrood, later meer bruinrood van kleur, en het hoedoppervlak is fluwelig en droog. De poriŰn aan de onderzijde van de hoed zijn citroengeel en worden bij veroudering groenachtig. Bij beschadiging of druk verkleuren ze langzaam en worden blauw (9). De steel is van boven geel en van onderen rood (3). In het vlees van de steelbasis zijn rode vlekjes aanwezig (5).

Naam
Boletus is een oude naam voor een paddenstoel. De soortsnaam rubellus betekent "roodachtig". Xerocomus rubellus (3) en Xerocomellus rubellus (5) zijn synoniemen van Boletus rubellus. Hoewel we op deze pagina spreken over de "rode boleet", is Boletus rubellus eigenlijk een complex van meerdere soorten die alleen op grond van microscopische kenmerken kunnen worden onderscheiden (10).

Eetbaarheid/nut
De rode boleet is niet giftig, maar smakeloos of zeepachtig van smaak en daardoor volstrekt ongenietbaar (2,8). Het is bovendien moeilijk om gave exemplaren te vinden, daar de paddenstoel in trek is bij naaktslakken en allerlei insektenlarven. De vruchtlichamen fungeren tevens als voedselbron voor springstaarten (7).

Waar gevonden
In de bermen van de Gast, Boltslaan en Wilhelminalaan in Zuidhorn, en langs onverharde wandelpaden door parkjes bij de Waterlelie en het Fonteinkruid in Briltil hebben we rode boleten dikwijls gevonden.

Literatuur
1. Alzetta C, Scattolin L, Scopel C, Accordi SM (2012) The ectomycorrhizal community in urban linden trees and its relationship with soil properties. Trees 26:751-767.
2. Chernilevsky G a.o. Boletus rubellus. Document op en.wikipedia.org.
3. Kasparek F. Blutroter Filzr÷hrling - Xerocomus rubellus (Krombholz 1836) Quelet 1895. Document op natur-in-nrw.de.
4. Krpata D, Peintner U, Langer I, Fitz WJ, Schweiger P (2008) Ectomycorrhizal communities associated with Populus tremula growing on a heavy metal contaminated site. Mycol Res 112:1069-1079.
5. Kuo M (2014) Xerocomellus rubellus. Document op mushroomexpert.com.
6. Luschka N (1997) Macrofungi in Central German floodplain forests. Global Ecology and Biogeography Letters 6:231-235.
7. Mateos E, Lˇpez R, Barranco T, Hoyo P, Llimona X (1996) ColÚmbolos (Hexapoda, Collembola) asociados con carpˇforos de Basidiomicetes recolectados en el SW de Catalu˝a. Revista Catalana Micol 19:99-107.
8. Milburn J a.o. Boletus rubellus. Document op en.wikipedia.org.
9. Ruby Bolete mushroom. Document op first-nature.com.
10. Sutara J (2008) Xerocomus s.l. in the light of the present state of knowledge. Czech Mycol 60:29-62.

Terug naar de soortenlijst