Sterspoorsatijnzwam (Entoloma conferendum)
HoedoppervlakOnderzijdeOudereExemplaren
Sterspoorsatijnzwammen kunnen van de lente tot aan het begin van de winter opduiken in parken, gazons, duingrasland, golfbanen en matig bemeste weiden (soms ook in loof- en naaldbos). De paddenstoel ontleent zijn naam aan de aanblik van zijn sporen, die meestal een onregelmatige stervorm hebben [1,2,5,7,8]. De hoed heeft een doorsnee van 2 tot 6 cm. Hij is aanvankelijk kegelvormig of klokvormig, later meer afgeplat. De kleur van de hoed is afhankelijk van de vochtigheidsgraad van het weer: donkerbruin als het nat is, en meer grijsbruin bij droogte. De hoed is doorschijnend gestreept [1,5,6]. De plaatjes aan de onderzijde van de hoed zijn aanvankelijk beige, maar worden bij rijping van de sporen roze en uiteindelijk bruinroze van kleur. De steel van de paddenstoel is samengedrukt cilindervormig, beige tot bruingrijs, voorzien van zilverachtige lengtevezels en 2 tot 7 cm lang [2,5,6]. Het mycelium van de sterspoorsatijnzwam leeft van de afbraak van dood organisch materiaal [2,5,8]. De sterspoorsatijnzwam wordt beschouwd als een soort van matig voedselrijk grasland, die wijst op een beginnende verschraling vanuit een sterk bemeste situatie [10]. Wanneer ergens sterspoorsatijnzwammen komen, kunnen er ook wasplaten verschijnen [7].

Naam
De genusnaam Entoloma is een samentrekking van de Griekse woorden entos (= binnen) en loma (= rand). Deze verwijst vermoedelijk naar de plaatjes die aan hun binnenrand, dichtbij de steel, duidelijk naar binnen zijn gevouwen. In mycologenjargon heet dat: "bochtig aangehecht zijn". Anderen menen echter dat de genusnaam betrekking heeft op de hoedrand die bij vele soorten naar binnen is gekruld [8]. De Latijnse soortnaam conferendum betekent "samengebracht". Deze heeft wellicht betrekking op het feit dat de vruchtlichamen meestal in groepjes bijeen groeien. Volgens anderen zou conferendum echter "om te vergelijken" betekenen. Synoniemen van Entoloma conferendum zijn: Agaricus conferendus, Nolanea staurospora, Nolanea conferenda, Rhodophyllus rickenii, Rhodophyllus staurosporus en Entoloma staurosporum [8]. Andere synoniemen zijn Entoloma pascuum en Nolanea proletaria [6], plus Entoloma kipukae [9]. Entoloma nothofagi, een Nieuw-Zeelandse soort, is mogelijk ook identiek aan Entoloma conferendum [1].

Eetbaarheid/nut
De sterspoorsatijnzwam wordt beschouwd als een oneetbare soort omdat hij geen enkele smaak of voedingswaarde heeft. Volgens sommige auteurs is de paddenstoel zelfs giftig [2,8]. De vruchtlichamen hebben een ranzige, onaangename geur [5].

Waar gevonden
Wij hebben sterspoorsatijnzwammen een aantal malen gevonden aan de rand van een waterloop die het Smitpark scheidt van tuinen van woonhuizen langs de Blazer in Briltil, in vochtig, bemost grasland. Volgens een Spaanse website zijn de vruchtlichamen het meest te zien in het voorjaar [4], en wij kunnen dat bevestigen want we zagen ze in opeenvolgende jaren telkens in de tweede helft van april.

Literatuur
1. Cetkovic I, Tkalcec Z, Dragicevic S, Allegro A, Segota V, Jadan M, Matocec N, Kusan I, Zgrablic Z, Mesic A (2020) Entoloma conferendum, Hygrocybe coccineocrenata, and Hypholoma ericaeum new to Montenegro. Mycotaxon 135:637-647.
2. Entoloma conferendum (Britzelm.) Noordel. Document op cromushrooms.eu.
3. Entoloma conferendum. Document op en.wikipedia.org.
4. Entoloma conferendum (2020) Document op micologica-barakaldo.org.
5. Kreuzsporiger Rötling, Sternsporiger Rötling, Kreuzsporiger Glöckling. Document op 123pilzsuche.de.
6. Meraldi P et al. Entoloma conferendum (Britzelm.) Noordel. (1980) Document op funghi-bormio.it.
7. Oud M (2024) Sporenvormen bij paddenstoelen als Engelse dropjes. Document op naturetoday.com.
8. O'Reilly P (z.j.) Entoloma conferendum (Britzelm.) Noordel. - Star Pinkgill. Document op first-nature.com.
9. Reschke K, Morozova OV, Dima B, Coopers JA, Corriol G, Biketova AY, Piepenbring M, Noordeloos ME (2022) Phylogeny, taxonomy, and character evolution in Entoloma subgenus Nolanea. Persoonia 49:136-170.
10. Steeman R (2013) Graslandpaddenstoelen in halfnatuurlijke graslanden, wegbermen en tuinen in West-Brabant. Rapport Natuurpunt Studie 2013/11, Mechelen, België.

Terug naar de soortenlijst