Het variabel kristalkopje is een slijmschimmel die kleine knotsvormige sporenvormende structuren (0,3-1,5 mm doorsnee, hoogte tot 1,5 mm) vormt op dode, afgevallen takjes [8], stro [9], composthopen [9], afgevallen bladeren [9,12] en uitwerpselen van herbivoren [7,12]. Ook op hyacintbollen uit Nederlandse supermarkten is de soort aangetroffen [6]. Het bolletje aan de top van deze structuren heeft een grijswit oppervlak en staat op een steeltje dat aan de basis verbreed is en qua vorm wel wat lijkt op een oude boom [8]. Deze Myxomyceet komt over de hele wereld voor en ontbreekt alleen op het continent Antarctica [12]. In het vrijlevende haploïde amoebe- en het diploïde plasmodiumstadium voedt de schimmel zich met bacteriën [1,2,13,16]. Voor de vorming van sporenvormende structuren is geen lichtprikkel noodzakelijk [16]. In een Japans onderzoek werden de "vruchtlichamen" vooral gezien in de maand juli, en uitsluitend op bladeren van altijd-groene eiken- en hulstbomen (Quercus glauca, Ilex pedunculosa) [11]. Wij vonden ze echter in februari, op bladeren van bladverliezende loofbomen. In een onderzoek in de Filippijnse hoofdstad Manila werd ontdekt dat de sporen van slijmschimmels (waaronder die van het variabel kristalkopje) tot op een hoogte van 150 meter via de wind kunnen worden verspreid [10]. De levensduur van de sporen is volgens een Amerikaans onderzoek maximaal 6 jaar [15].

De genusnaam Didymium is een Latinisering van het Griekse woord didumos dat "tweeling" betekent. Volgens kenners heeft deze naam betrekking op het feit dat sommige soorten uit dit geslacht een dubbel peridium (omhulsel rond  de sporen) hebben. De Latijnse soortnaam squamulosum betekent "bedekt met schubjes". Het oppervlak van de sporenbevattende bolletjes van deze Didymium soort laat witte vlokjes op een donkerder achtergrond zien  [8]. Die vlokjes zijn kristallen van calciumcarbonaat, en ze kunnen van het oppervlak loslaten [5,12]. Mitochondria in de schimmeldraden zijn actief betrokken bij de concentratie, opslag en afgifte van calcium [5].  Didymium squamulosum is vermoedelijk niet één enkele soort, maar een complex van verwante soorten [3,4,14]. Op grond van moleculair-biologisch onderzoek van ribosomale "internal transcribed spacers" kon echter geen betrouwbaar onderscheid tussen soorten worden gemaakt [14]. Didymium squamulosum is bekend onder een groot aantal synonieme namen. Deze worden in een Amerikaans artkel opgesomd [3].