Verzonken schriftmos (Pseudoschismatomma rufescens)
OverzichtDetail
Verzonken schriftmos groeit op loofbomen met een gladde, voedselrijke stam, vooral essen, maar ook esdoorns, hazelaars, beuken en iepen (6,9) en soms berken en populieren (5). In Griekenland is het aangetroffen op stammen van de oosterse plataan (2). De groeiplaatsen liggen een groot deel van de dag in de schaduw en de luchtvochtigheid is er hoog (1,7). Het thallus van deze soort heeft een grijsbruine tot bruinroze kleur en is vrij dik. De apotheciŽn zien eruit als zwarte, onberijpte sliertjes. Ze zijn enkelvoudig of vertakt (in tweeŽn of in drieŽn) en in het thallus verzonken (1,9). De soort was vroeger zeldzaam maar heeft zich in de afgelopen decennia explosief uitgebreid (4,8). Volgens een recent rapport profiteert hij mogelijk van het warmer en natter worden van het klimaat (8). De alg in het korstmos behoort tot het geslacht Trentepohlia (1,9).

Naam

De soortnaam rufescens betekent “roodachtig” of “rood wordend”, dit heeft vermoedelijk betrekking op het thallus dat  een bruinroze tint kan hebben. Pseudoschismatomma betekent: “op Schismatomma lijkend”. En Schismatomma betekent “spleetoog”. Dit slaat wellicht op de aanblik van de apotheciŽn. Opegrapha rufescens is een synoniem van Pseudoschismatomma rufescens (3). Op grond van moleculair-biologisch onderzoek werd verzonken schriftmos in een andere familie geplaatst en kreeg een andere genusnaam (3).

Waar gevonden

Wij hebben dit korstmos gevonden aan de oostzijde van een stam van een es, langs een wandelpad door het natuurgebied Bloemkampen bij Hulshorst.

Literatuur

1. Association FranÁaise de Lichťnologie. Pseudoschismatomma rufescens. Document op www.afl-lichenologie.fr.
2. Christensen SN (2014) The epiphytic lichen flora of Platanus orientalis stands in Greece. Willdenowia 44:209-227.
3. Ertz D, Tehler A, Irestedt M, Frisch A, Thor G, Van der Boom P (2015) A large-scale phylogenetic revision of Roccellaceae (Arthoniales) reveals eight new genera. Fungal Diversity 70:31-53.
4. Flora. Flechtenkundliche Arbeitsgemeinschaft Nordwestdeutschland. Document op www.flechten-ag-nordwest.de.
5. Kubiak D, Osyczka P (2019) Tree avenues as reservoir for epiphytic lichens in deforested landscapes. Herzogia 32:398-420.
6. Osyczka P, Kubiak D (2020) Data on epiphytic lichens and their host-trees in relation to non-forested areas and natural deciduous lowland forest. Data in Brief 31:105711.
7. Trass H, Vellak K, Ingerpuu N (1999) Floristical and ecological properties for identifying of primeval forests in Estonia. Ann Bot Fenn 36:67-80.
8. Van der Kolk HJ, Sparrius L, Aptroot A (2020) Monitoring voor ammoniak met korstmossen in Friesland 2019. BLWG-Rapport 2020.
9. Verzonken schriftmos. Document op nl.wikipedia.org.
10. Zarabska-Bozejewicz D (2016) Lichens in the agricultural land of Poland - Diversity, threats and protection: A literature review. Acta Mycol 51:1076.

Terug naar de soortenlijst