De wortelende boleet is een paddenstoel die vooral opduikt in de berm van lanen die met oude loofbomen zijn beplant, op kalkrijke klei en humeus-lemig zand [1]. In bossen komt de soort veel minder voor, misschien vanwege het feit dat de strooisellaag daar te dik is [8]. Het mycelium is een ectomycorrhiza-partner van eiken, en minder vaak van beuken [5-7]. Buiten Nederland is de paddenstoel ook bij haagbeuk, berk en linde aangetroffen, en bovendien kan het mycelium een symbiotische relatie aangaan met zonneroosjes (Helianthemum nummularium) (2,9). De grauwwitte tot beigegrijze hoeden zien er meestal gedeukt en misvormd uit, vooral bij oudere exemplaren. Het hoedoppervlak kan bij veroudering bovendien een craquelé uiterlijk krijgen. Aan de onderzijde van de hoed is een gele poriënlaag aanwezig, die blauw verkleurt bij druk of beschadiging [7]. Bij veroudering wordt de poriënlaag groengeel [6] en uiteindelijk donkerbruin. De poriën zijn rond en ongeveer 1 mm in doorsnee [6]. De vruchtlichamen kunnen groot worden, met een hoed van wel 30 cm diameter en een steel tot 15 cm hoog [3,7]. De steel van de paddenstoel is geel en heeft soms een roodachtige zone of roodachtige vlekjes aan de basis [7].

De genusnaam Caloboletus is afgeleid van het Griekse woord kalos, dat "schoon, mooi, aantrekkelijk" betekent, en het woord boolos ("aardkluit" of "klomp"). De Latijnse soortnaam radicans betekent "wortelend". Bij sommige (maar niet alle) exemplaren van de paddenstoel zijn er aan de steelbasis myceliumdraden aanwezig die er als wortels uitzien. Boletus radicans, Boletus albidus, Boletus pachypus en Boletus candicans zijn synoniemen van Caloboletus radicans [3,7]. De paddenstoel kan worden verwisseld met de bleke boleet (Butyriboletus fechtneri) die er veel op lijkt, maar veel zeldzamer is en niet bitter smaakt [6,13]. Een andere mogelijke dubbelganger is Caloboletus kluzakii, een soort die in ieder geval in Tsjechië [11] en in Engeland [4] voorkomt, maar uit Nederland nog niet bekend is. Die soort ontwikkelt rozeachtige vlekken op de hoed die bij de wortelende boleet ontbreken [4,11].

Vruchtlichamen van de wortelende boleet zijn volstrekt oneetbaar, vanwege hun buitengewoon onaangename, enorm bittere smaak [3,6,7,9].  Volgens een Zwitsers artikel kan het eten van de paddenstoel ook ernstige stoornissen van het maag-darmkanaal veroorzaken, zoals herhaaldelijk braken en bloederige diarree [10]. De paddenstoelen bevatten plantenstoffen met bacteriegroei remmende eigenschappen, die uit biomedisch oogpunt interessant zijn [12].

Vruchtlichamen van de wortelende boleet verschenen de afgelopen jaren regelmatig in de westberm van De Gast (tussen de Gastkerk en het RK kerkje Sint Jozef), en ook in beide bermen van het Boltslaantje. Meestal ontdekten we de paddenstoel pas wanneer de vruchtlichamen al behoorlijk oud waren geworden. Pas in 2026 konden we goede foto's maken, van verschillende groeistadia. De Gast in Zuidhorn is een laan beplant met oude eiken, die loopt over een keileem-zandrug. We hebben de indruk dat de soort daar de afgelopen jaren in aantal is toegenomen, en landelijk is dat volgens een artikel uit 2016 beslist het geval [8]. De paddenstoel schijnt warmteminnend te zijn en te profiteren van de klimaatverandering [8,9].