Groen boomschildmos (Flavoparmelia soredians)
Hulshorst hekBergeijk hek
Tot 1976 was groen boomschildmos alleen bekend uit Centraal en Zuid Afrika, ArgentiniŽ, Chili, Nieuw Zeeland, Engeland, Frankrijk, Ierland, ItaliŽ en Portugal (3). Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw is dit korstmos wereldwijd echter met een opmars bezig.  Het dook op in AustraliŽ, TasmaniŽ, BelgiŽ, Bulgarije, Duitsland, Montenegro, Marokko, Nederland [sinds 1987 of 1990 (12)], Noorwegen, Rusland, Spanje, Zweden en Turkije (3).  De soort werd pas in 2006 voor het eerst in Zwitserland aangetroffen (1), en tussen 2011 en 2016 op negen locaties in Hongarije (3). In Noorwegen lijkt de soort te zijn geÔntroduceerd doordat in de 0mgeving van Stavanger jonge boompjes uit Nederland werden aangeplant (8). Groen boomschildmos staat te boek als een korstmos dat de voorkeur geeft aan een vochtig en warm klimaat (3,11).  Als redenen voor de recente uitbreiding van de soort worden aangegeven: een verbetering van de luchtkwaliteit (minder SO2 in de atmosfeer), het milder worden van het klimaat en eutrofiŽring via afzetting van stof (2,3,4). Groen boomschildmos groeit vooral op de goedbelichte stam van allerlei loofbomen (esdoorn, els, tamme kastanje, hazelaar, beuk, es, populier, eik, wilg, lijsterbes, linde, iep), op bewerkt hout van zulke bomen en in zeldzame gevallen ook op zonnige, kiezelhoudende rotsen (3,4,5), op dakpannen of beton (10).ApotheciŽn zijn in Duitsland, Engeland en Frankrijk bij dit korstmos zeldzaam (4,5,10). In Nederland ontbreken ze altijd (6). Het thallus van groen boomschildmos is bladvormig, grijsgroen en meestal ongeveer 5 (maximaal 10) cm groot. Het heeft min of meer afgeronde lobben die minder dan 1 cm breed zijn (2,6). Pseudociphellen (zoals gewoon schildmos die heeft) ontbreken bij dit korstmos geheel.  De onderzijde van het thallus is bleek groengeel en enigszins gerimpeld bij het centrum (2). Groen boomschildmos lijkt sterk op bosschildmos (Flavoparmelia caperata), maar verschilt van die laatste soort door de vorm van de thalluslobben (die zijn bij groen boomschildmos smaller en dichter tegen het substraat aangedrukt), de vorm van de soralen (scherp begrensd en rond met meelachtig bepoederde sorediŽn bij groen boomschildmos, minder scherp begrensd en ruw met korrelige sorediŽn bij bosschildmos), en  een verschillende kleurreactie op reagentia (2,3,4,6,9,10). De fotobiont in groen boomschildmos is een Trebouxia-soort (2,7).

Naam
De genusnaam Flavoparmelia betekent “gele Parmelia”. De toevoeging flava heeft betrekking op de geelgroene kleur van het thallus. Parmelia is vermoedelijk afgeleid van het Latijnse woord parma, dat “schildje” betekent. De soortnaam soredians betekent "met sorediŽn". Parmelia soredians is een synoniem van Flavoparmelia soredians (2).

Waar gevonden
We hebben groen boomschildmos gevonden op de stam van zomereiken langs het Ruiten A-kanaal in Barnflair (Gr.), op een verticaal oppervlak van een houten hek in Hulshorst (Ge.), en op een horizontaal oppervlak van een houten hek in het natuurgebied De Plateaux bij Bergeijk (N.Br.).

Literatuur
1. Aptroot A, Honegger R (2006) Lichens in the New Botanical Garden of the University of ZŁrich, Switzerland. Bot Helv 116:135-148.
2. Association FranÁaise de Lichťnologie. Flavoparmalia soredians. Document op afl-lichenologie.fr.
3. Farkas E, Lajtha-Tabajdi A, LŲkŲs L, MolnŠr K, Paczků L, Sinigla M (2016) Flavoparmelia soredians (Parmeliaceae, lichenised Ascomycetes), a spreading lichen species in Hungary. Studia bot hung 47:5-12.
4. Flavoparmelia soredians. Document op dorsetnature.co.uk.
5. Gťrault A. Flavoparmelia soredians (Nyl.) Hale. Document op lichensmaritimes.org.
6. Groen boomschildmos. Document op nl.wikipedia.org.
7. Molins A, Moya P, GarcŪa-Breijo FJ, Reig-ArmiŮana J, Barreno E (2018) A multi-tool approach to assess microalgal diversity in lichens: isolation, Sanger sequencing, HTS and ultrastructural correlations. Lichenologist 50:123-138.
8. Nygaard E, TÝnsberg T (2015) Liten eikelav Flavoparmelia soredians funnet ny for Norge i Stavanger. Blyttia 73:161-166.
9. Silverside AJ (2016) Flavoparmelia soredians (Nyl.) Hale (= Parmelia soredians Nyl.). Document op lastdragon.org.
10. Sorediane Blattflechte. Document op 123pilzsuche.de.
11. Tretiach M, Baruffo L, Piccotto M (2012) Effects of Mediterranean summer conditions on chlorophyll a fluorescence emission in the epiphytic lichen Flavoparmelia soredians: a field study. Plant Biosystems 146(Sup.1):171-180.
12. Van den Broeck D, Aptroot A, Jordaens D, Spier L (2009) Korstmossen in de Boulonnais (Frankrijk, Pas-de-Calais). Buxbaumiella 84:13-31.

Terug naar de soortenlijst